Analiz

“Akıllı” yazılım iddiasını test etmenin 7 sorusu

Demoda “akıllı” ya da “yapay zekâ destekli” denen bir özelliğin gerçekten işe yarayıp yaramadığını anlamak için her tedarikçiye sorulabilecek yedi somut ve tarafsız soru.

Yayın tarihi: 2026-10-14
Yazar: Medula Yazılım İçerik Ekibi

01Özet

“Akıllı” yazılım iddiasını test etmenin 7 sorusu

Demoda “akıllı” ya da “yapay zekâ destekli” denen bir özelliğin gerçekten işe yarayıp yaramadığını anlamak için her tedarikçiye sorulabilecek yedi somut ve tarafsız soru.

“Akıllı” kelimesi demoda neden bu kadar kolay söylenir?

Yazılım demolarında “akıllı sipariş”, “yapay zekâ destekli öneri” ya da “otomatik tahmin” gibi ifadeler artık neredeyse standart hâle geldi. Bu kelimelerin ortak özelliği, kolay söylenip zor doğrulanmalarıdır. Demo, özenle hazırlanmış örnek verilerle yapılır; öneriler makul görünür, grafikler düzgün akar. Oysa eczacının merak etmesi gereken şey, aynı özelliğin kendi eczanesinin dağınık, eksik ve düzensiz verisinde nasıl davrandığıdır. Aşağıdaki yedi soru, herhangi bir tedarikçinin iddiasını sınamak için tasarlandı. Amaç tedarikçiyi köşeye sıkıştırmak değil, pazarlama dilini somut cevaplara çevirmektir. İyi bir ürün bu sorulardan rahatsız olmaz.

Açıklama ve kendi veriniz

İlk iki soru, önerinin nereden geldiğini ve gerçek koşullarda nasıl görüneceğini anlamaya yöneliktir. Bir öneriye güvenebilmek için mantığını görebilmeniz, mantığını test edebilmek için de onu kendi rakamlarınızda denemeniz gerekir. Bu iki soru birbirini tamamlar. Açıklama olmadan kendi verinizdeki sonuç yalnızca bir rakamdır; kendi veriniz olmadan açıklama yalnızca bir anlatıdır. Demo sırasında ikisini birlikte istemek, sunumun hazırlanmış akışından çıkıp ürünün gerçek davranışını görmenin en kısa yoludur ve çoğu zaman ilk on dakikada ciddi bir fikir verir. Tedarikçi bunu ertelemek isterse, nedenini sormak da ayrı bir bilgi kaynağıdır.

1. Bu öneriyi neden verdiğini açıklıyor mu?
“Bu üründen 20 kutu sipariş edin” diyen bir sistem, hangi dönemin satışına ve hangi varsayıma dayandığını gösterebilmelidir. Gerekçesi görünmeyen öneriyi ne kontrol edebilir ne de düzeltebilirsiniz.
2. Bunu kendi verimde görebilir miyim?
Demo verisiyle değil, kendi eczanenizin geçmiş satışlarından bir kesitle denemek isteyin. Birkaç ürün için sistemin önerisini, sizin o dönemde verdiğiniz kararla karşılaştırmak en öğretici testtir.

Veri azken ne olur, kapatabilir miyim?

Üçüncü ve dördüncü soru, özelliğin sınırlarını ve sizin üzerindeki kontrolünüzü ölçer. Her tahmin yöntemi az veride zorlanır; önemli olan bunu kabul edip etmediğidir. Aynı şekilde, bir özelliğin işe yaramadığı durumda onu devre dışı bırakabilmek, kullanmaya başlamadan önce bilinmesi gereken bir güvencedir. Bu soruların cevabı demoda kolayca test edilebilir: yeni tanımlanmış bir ürün seçip sistemin ne önerdiğine bakın, ardından özelliği kapatmanın kaç adım sürdüğünü görün. Sonuç, sözlü bir güvenceden daha çok şey anlatır. Kapatma seçeneği gizli bir ayar menüsüne gömülmüşse, bu da not edilmesi gereken bir işarettir.

3. Az veri olduğunda sistem ne yapıyor?
Yeni açılan bir eczane ya da yeni listeye giren bir ürün için sistem yine de kesin bir rakam mı veriyor, yoksa “yeterli veri yok” diyebiliyor mu? İkincisi, daha dürüst ve daha güvenli bir davranıştır.
4. Özelliği kapatabilir ya da sınırlayabilir miyim?
Önerileri yalnızca belirli ürün gruplarında kullanmak ya da tamamen kapatmak mümkün olmalıdır. Kapatılamayan bir otomasyon, hatalı çalıştığında iş akışının tamamını etkiler.

Karar kimde ve başarı nasıl ölçülüyor?

Beşinci ve altıncı soru sorumluluk ve ölçümle ilgilidir. Bir sistemin önerisi ile eczacının kararı arasındaki çizgi net değilse, hata olduğunda kimin neyi değiştireceği de belirsiz kalır. Ölçüm tarafında ise “isabet oranımız çok yüksek” gibi genel ifadeler, neyin nasıl ölçüldüğü açıklanmadıkça bilgi taşımaz. Eczacılık, sorumluluğun sonunda imzayı atan kişide kaldığı bir meslektir; yazılımın önerisi ne kadar iyi olursa olsun, stok ve hasta kararının hesabını eczacı verir. Bu nedenle bu iki soruya verilen cevaplar, özelliğin günlük işte nasıl bir yer tutacağını doğrudan belirler.

5. Son kararı kim veriyor?
Sistem siparişi kendisi mi oluşturuyor, yoksa bir öneri sunup onayınızı mı bekliyor? Otomatik işlem yapan her adımın görünür ve geri alınabilir olması gerekir.
6. Başarı nasıl ölçülüyor?
İsabet ya da tasarruf iddiası varsa, hangi dönemde, kaç eczanede, neye kıyasla ölçüldüğünü sorun. Ölçüm yöntemi paylaşılmayan bir yüzde, pazarlama cümlesinden farksızdır.

Pilot mu, canlı mı?

Yedinci soru belki de en önemlisidir: gösterilen özellik bugün kaç eczanede, gerçek koşullarda çalışıyor? Yazılım dünyasında “var”, “pilotta”, “yakında” ve “yol haritasında” çok farklı anlamlara gelir; ama demoda hepsi aynı ekranda gösterilebilir. Bir özelliğin pilot aşamada olması kötü bir şey değildir; aksine dürüstçe söylenmesi güven vericidir. Sorun, pilotun canlı gibi sunulmasıdır. Karar vermeden önce her kritik özellik için durumu yazılı olarak istemek, sonradan yaşanacak hayal kırıklıklarını önler. Aşağıdaki sorular bu ayrımı netleştirmek için yeterlidir; cevapları sözleşme görüşmesinden önce almak, pazarlık zemininizi de güçlendirir.

Özellik şu anda gerçek eczanelerde günlük kullanımda mı?
Pilot ise ne zamandan beri ve hangi koşullarda deneniyor?
Pilot sonuçları nasıl ölçülüyor ve sizinle paylaşılabilir mi?
“Yakında” denen özellikler için bir takvim var mı, yoksa niyet mi?
Sözleşme, bugün çalışan özelliklere mi yoksa gelecekteki vaatlere mi dayanıyor?

Aynı soruları ErgoAIX'e de sorun

Bu yazıdaki soruların bir tedarikçi tarafından yazılmış olması, onları o tedarikçi için geçersiz kılmaz. ErgoAIX'in de aynı standartla değerlendirilmesi gerekir. Bugün itibarıyla ErgoAIX'te hızlı satış akışı (pilot kullanımda ölçülen 3 hareket, 11 saniye), aynı gün kurulum, internet kesildiğinde satışa devam edebilme ve SGK Medula, İTS, ÜTS ile depo entegrasyonları pilot aşamadadır. Web ile aynı kapsamda bir mobil uygulama ise yakında sunulacaktır. Demo sırasında bu yedi soruyu ErgoAIX için de sormanızı, cevapları kendi verinizle doğrulamanızı öneririz. Pilot aşamadaki bir özelliğin sizin eczanenizde nasıl çalıştığını görmek, bizim için de en değerli geri bildirimdir.

02SSS

Sıkça sorulan sorular

Demo sırasında kendi verimi paylaşmak güvenli mi?

Kişisel hasta bilgisi içermeyen, yalnızca ürün ve satış adetlerinden oluşan bir kesit çoğu test için yeterlidir. Veriyi paylaşmadan önce nasıl saklanacağını ve demodan sonra silinip silinmeyeceğini yazılı olarak sormak iyi bir uygulamadır.

Tedarikçi isabet oranı veremiyorsa bu kötü bir işaret mi?

Her zaman değil. Henüz yeterli ölçüm yapılmadığını açıkça söyleyen bir tedarikçi, doğrulanmamış bir yüzde veren tedarikçiden daha güvenilir olabilir. Önemli olan, ölçümün nasıl yapılacağına dair net bir planın olmasıdır.

Yedi sorunun hepsine olumlu cevap şart mı?

Hayır. Amaç mükemmel bir ürün bulmak değil, ürünün nerede güçlü nerede sınırlı olduğunu karar vermeden önce öğrenmektir. Sınırlarını açıkça söyleyen bir ürünle çalışmak, sürprizlerle dolu bir üründen daha kolaydır.

Devam