Stok
Miat riskini 90 gün önceden görmek
Miat uyarılarını 90, 60 ve 30 günlük kademelere ayırmayı, eşikleri ürün hızı ve değerine göre ayarlamayı ve her kademenin hangi aksiyonu tetiklemesi gerektiğini anlatıyoruz.
Miat riskini 90 gün önceden görmek
Miat uyarılarını 90, 60 ve 30 günlük kademelere ayırmayı, eşikleri ürün hızı ve değerine göre ayarlamayı ve her kademenin hangi aksiyonu tetiklemesi gerektiğini anlatıyoruz.
Tek bir miat uyarısı neden yetmez?
Çoğu eczanede miat kontrolü tek bir eşikle yapılır: Miadına üç ay kalan ürünler listelenir ve raf başında tek tek ayıklanır. Bu yöntem her ürüne aynı süreyi tanır, oysa ürünler aynı hızda dönmez. Günde birkaç kutu satılan bir ağrı kesici için üç ay fazlasıyla uzundur; ayda bir kutu çıkan bir göz damlası için ise geç kalınmış olabilir. Tek eşik ayrıca her uyarıyı aynı ağırlıkta gösterir ve liste uzadıkça hiçbirine bakılmaz hâle gelir. Kademeli bir yapı, riski zamana yayarak her aşamada farklı ve daha az maliyetli bir müdahale imkânı verir. Erken fark edilen ürün için seçenekler çoktur; son ayda fark edilen ürün için çoğu zaman tek seçenek kalır.
90, 60 ve 30 gün kademeleri ne anlama gelir?
Kademeli uyarı, her ürüne miadına kalan süreye göre bir durum atar. Kademeler bir takvim değil, bir karar sırasıdır: Her aşamada sorulacak soru farklıdır ve bir önceki aşamada alınan önlem işe yaramadıysa bir sonrakine geçilir. Aşağıdaki süreler başlangıç için makul bir çerçevedir; ürün grubuna göre nasıl kaydırılacağını sonraki bölümlerde ele alıyoruz. Önemli olan, her kademenin bir sorumlusu ve bir kontrol tarihi olmasıdır. Sorumlusu olmayan kademe yalnızca daha uzun bir liste üretir. Kademeler arasındaki geçişi haftalık bir kontrol gününe bağlamak da işi kolaylaştırır; böylece her ürün, hangi hafta hangi soruyla ele alınacağı belli olan bir sıraya girer.
90 gün: İzleme
Ürün listeye girer ve mevcut satış hızıyla miadından önce tükenip tükenmeyeceği hesaplanır. Tükenmeyecekse işaretlenir ve yeni sipariş miktarı gözden geçirilir.
60 gün: Müdahale
Satış hızı yetmiyorsa ürünün görünürlüğü artırılır, raf yeri değiştirilir ya da uygunsa kampanyaya alınır. Depoya iade koşulları bu aşamada kontrol edilir.
30 gün: Son karar
Kalan miktar için iade, takas ya da imha sürecinden hangisinin uygulanacağı kesinleştirilir. Bu aşamada beklemek genellikle maliyeti artırır.
Eşik neden ürün hızına göre değişmeli?
Bir ürünün miat riski, kalan süreden çok kalan süre ile satış hızı arasındaki ilişkiye bağlıdır. Varsayalım ki rafta 12 kutu var ve ürün ayda 10 kutu satılıyor; miadına 60 gün kalmışsa ürün büyük ihtimalle kendiliğinden tükenir. Aynı 12 kutu ayda 2 kutu satılan bir üründe ise 90 günlük uyarı bile geç kalabilir. Bu nedenle eşikleri, ürünleri hızlarına göre birkaç gruba ayırarak belirlemek daha sağlıklıdır. Hızlı dönen ürünlerde kademeleri kısaltmak gereksiz uyarıları azaltır; yavaş dönenlerde uzatmak ise müdahaleye zaman kazandırır. Aşağıdaki süreler örnek niteliğindedir; grupları belirlerken son altı ile on iki ayın satış verisini kullanın.
- Hızlı dönen ürünler: Örneğin 60/30/15 gün gibi kısaltılmış kademeler çoğu zaman yeterlidir.
- Orta hızdaki ürünler: 90/60/30 gün standart çerçevesi uygundur.
- Yavaş dönen ürünler: Örneğin 180/120/60 gün gibi uzatılmış kademeler müdahaleye zaman bırakır.
- Mevsimsel ürünler: Miat tarihinin yanına sezon bitiş tarihine göre ayrı bir kontrol ekleyin.
Yüksek değerli ürünlerde neden daha erken davranmalı?
Satış hızı riskin olasılığını, ürün değeri ise büyüklüğünü belirler. Birim fiyatı düşük bir üründe miat kaybı can sıkıcıdır ama eczanenin ayını etkilemez; birim fiyatı yüksek ve yavaş dönen bir üründe tek bir kutu bile ciddi bir kayıp olabilir. Bu tür ürünlerde kademeleri hem uzatmak hem de uyarıyı doğrudan eczacıya yönlendirmek yerinde olur. Pratik bir yöntem, ürünleri hız ve değer eksenlerinde dört gruba ayırmaktır. Yavaş dönen ve değeri yüksek grup en erken uyarıyı ve en sık kontrolü hak eder. Hızlı dönen ve değeri düşük grup ise çoğu zaman standart kademelerle yönetilebilir; bu gruba fazladan harcanan dikkat, diğer gruplardan eksilen dikkattir.
Her kademe hangi aksiyonu tetiklemeli?
Uyarının değeri, arkasından gelen aksiyon kadardır. Kademelerle aksiyonları önceden eşleştirmek, her ürün için yeniden düşünme ihtiyacını ortadan kaldırır ve ekibin eczacıya sormadan ilk adımı atmasını sağlar. Aşağıdaki dört aksiyon, maliyeti düşük olandan yüksek olana doğru sıralanabilir. Hangisinin uygulanabileceği ürünün türüne, depoyla yapılan iade anlaşmasına ve ürünün reçeteli olup olmamasına bağlıdır. Bir aksiyon sonuç vermediğinde bir sonrakine geçme tarihini de baştan belirlemek, ürünün kademeler arasında unutulmasını önler. Örneğin raf yeri değiştirilen bir ürünün iki hafta içinde satış hızı değişmediyse, iade ya da takas seçeneğine geçmek için beklemeye gerek yoktur.
Raf yeri değişikliği
Görünürlüğü düşük ürünü tezgâha yakın ya da göz hizasındaki bir rafa taşımak, 90 veya 60 gün kademesinde maliyetsiz ilk adımdır.
Kampanya ve öneri
Reçetesiz ürünlerde ve dermokozmetikte, mevzuatın izin verdiği çerçevede fiyat avantajı ya da tezgâhta öneriyle satış hızlandırılabilir. Reçeteli ilaçlarda bu yol uygulanmaz.
Depoya iade
Deponun iade koşulları ve son iade tarihi 60 gün kademesinde kontrol edilmelidir. İade imkânı genellikle miada belirli bir süre kalana kadar geçerlidir.
Takas ve transfer
Ürünü daha hızlı satabilecek bir meslektaşla takas etmek, iade mümkün olmadığında kaybı sınırlayan bir seçenektir.
Eşikler nasıl güncel tutulur?
Eşikler bir kez belirlenip bırakıldığında birkaç ay içinde gerçeklikten kopar. Ürünlerin satış hızı değişir, yeni jenerikler girer, reçete alışkanlıkları kayar. Üç ayda bir, son dönemde miadı dolan ya da iadeye giden ürünlere bakmak eşiklerin nerede yetersiz kaldığını gösterir. Miadı dolan ürün uyarı almış mı, almışsa hangi kademede ve hangi aksiyon alınmış? Uyarı hiç çıkmadıysa eşik kısadır; uyarı çıktığı hâlde aksiyon alınmadıysa sorun eşikte değil iş akışındadır. Bu ayrımı yapmak, eşikleri gereksiz yere uzatıp listeyi kalabalıklaştırmanın önüne geçer. Aynı gözden geçirmede, uyarı aldığı hâlde kendiliğinden tükenen ürünleri de not edin; bunlar eşiğin fazla uzun tutulduğu gruplardır.
- Üç ayda bir miadı dolan ürünlerin listesini çıkarın.
- Her ürün için uyarının hangi kademede çıktığını kontrol edin.
- Uyarı geç çıkmışsa ürünün grubunu ya da eşiğini değiştirin.
- Uyarı zamanında çıkıp aksiyon alınmamışsa sorumluluğu ve takip adımını netleştirin.
Son güncelleme:
Sıkça sorulan sorular
Ürünleri kaç gruba ayırmak yeterli?
Başlangıç için hız açısından üç, değer açısından iki grup çoğu eczanede yeterlidir. Daha fazla grup yönetimi zorlaştırır ve ekibin kuralları akılda tutmasını güçleştirir. İlk birkaç ayın sonuçlarına göre gerekirse gruplar inceltilebilir.
Miat kontrolü sistemde yapılıyorsa raf kontrolüne gerek kalır mı?
Sistemdeki miat bilgisi, ürün girişinde doğru kaydedildiği ölçüde güvenilirdir. Farklı miatlı partilerin rafta karışması gibi durumlar nedeniyle periyodik raf kontrolü yine de önerilir. Kademeli uyarı, raf kontrolüne nereden başlayacağınızı gösterir.
Hızlı dönen ürünlerde miat uyarısı gereksiz değil mi?
Çoğu zaman gereksiz uyarı üretir, ancak tamamen kapatmak doğru değildir. Talebin aniden düştüğü ya da fazla sipariş verildiği durumlarda hızlı dönen ürünler de risk altına girer. Kısaltılmış kademeler bu durumu yakalamak için yeterlidir.
0850 222 4 555 · info@medulayazilim.com · Yenişehir / Mersin